Een aanpak om de woordenschat van kinderen in groep 4-5 uit te breiden
LOGO Schooltaalwoorden helpt leerkrachten invulling te geven aan woordleermomenten.
Wat is LOGO Schooltaalwoorden voor groep 4 en 5?
In groep 4 en 5 krijgen kinderen steeds meer te maken met schooltaal: woorden die ze nodig hebben om teksten, instructies en de inhoud van verschillende vakken goed te begrijpen.
LOGO Schooltaalwoorden helpt je om deze woordenschat systematisch verder uit te breiden. Met korte woordleermomenten integreer je woordenschat eenvoudig in het dagelijkse onderwijs. De woordclusters kunnen bijvoorbeeld aansluiten bij zaakvaklessen en begrijpend lezen.
Je kunt twee woordclusters per week behandelen. Per cluster besteed je ongeveer 15 minuten aan woordenschat, verspreid over de week. Zo krijgt woordenschat een vaste plek in het onderwijs zonder dat je er aparte lessen voor hoeft in te plannen.
De doorlopende lijn
LOGO Schooltaalwoorden sluit aan op LOGO Leeswoorden en vormt de laatste stap in de doorlopende lijn van peuter tot en met groep 5. Zo bouw je voort op de woorden en woordkennis die kinderen al hebben opgedaan en breid je hun woordenschat stap voor stap verder uit.
Waarom LOGO Schooltaalwoorden?
Kinderen leren nieuwe woorden makkelijker als ze deze in samenhang aangeboden krijgen. Woorden en betekenissen zijn in ons geheugen namelijk als een netwerk met elkaar verbonden.
Daarom biedt LOGO Schooltaalwoorden woorden niet los aan, maar in logische woordclusters. Denk bijvoorbeeld aan de actie – de reactie – de activiteit. Zo bouwen kinderen stap voor stap een steeds groter netwerk van woorden en betekenissen op.
Werken met woordclusters heeft verschillende voordelen. Woorden krijgen meer diepte, bijvoorbeeld door alfabetisch en chronologisch te koppelen aan de ordening. Kinderen leren ook meerdere woorden tegelijk: met het hoofdstuk – de paragraaf – de alinea – de tekst komen meteen meerdere samenhangende woorden aan bod.
En nieuwe woorden vinden makkelijker hun plek. Kent een kind de afmeting – de lengte – de breedte – de hoogte – de dikte al? Dan kunnen woorden als de oppervlakte en de omtrek daar later makkelijker bij aanhaken.
LOGO is door het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) erkend als een goed onderbouwde jeugdinterventie.
LOGO won de Comenius EduMedia Award, een internationale prijs voor hoogwaardig en innovatief educatief materiaal.
Hoe helpt LOGO Schooltaalwoorden
de leerkracht?
Kinderen leren een woord niet in één keer. Herhaling en het actief gebruiken van woorden zijn daarom belangrijk. LOGO Schooltaalwoorden geeft je kant-en-klare materialen om nieuwe woorden duidelijk uit te leggen, in samenhang aan te bieden en regelmatig te herhalen.
Kort uitleggen, vaak herhalen
Op de woordwebben (parachute, spin, kast en trap) zien kinderen hoe woorden en betekenissen met elkaar verbonden zijn. Bij ieder woordweb hoort een leerkrachtkaart met een kort script en praktische suggesties voor het aanbieden en herhalen van de woorden. Zo’n instructiemoment duurt slechts 2 tot 3 minuten.
Met de woordkalender zet je iedere week één woord extra in de schijnwerpers. De leerkrachtkaarten geven daarnaast praktische ideeën om de woorden terug te laten komen in gesprekken, lessen en andere activiteiten.
Spieken bij de woordmuur
Hang behandelde woordwebben aan de woordmuur. Kinderen kunnen er tijdens het oefenen even ‘spieken’ en jij wordt eraan herinnerd de woorden regelmatig terug te laten komen.
Zo werk je gestructureerd aan schooltaalwoordenschat, zonder extra lessen te hoeven voorbereiden. Het materiaal geeft houvast, bespaart tijd en helpt om woordenschat een vanzelfsprekend onderdeel van jouw dagelijkse onderwijs te maken.
Van basiswoordenschat naar schooltaalwoorden
Naarmate kinderen verder komen op school, verandert de woordenschat die ze nodig hebben. In de onderbouw ligt de nadruk op basiswoorden die veel voorkomen in dagelijkse gesprekken en (voorlees)boeken. In groep 4 en 5 krijgen kinderen steeds meer te maken met abstracte woorden en vaktaal die ze nodig hebben om lessen en schoolteksten goed te begrijpen. LOGO Schooltaalwoorden bouwt voort op de woordenschat uit de eerdere LOGO-pakketten en helpt kinderen deze volgende stap te maken.
Een slimme selectie van woorden
Welke woorden bied je aan? Er zijn duizenden woorden die kinderen zouden kunnen leren. LOGO Schooltaalwoorden heeft al een weloverwogen selectie gemaakt.
De selectie van woorden komt van de frequentielijsten BasiLex en de WAK. Daarbij is gekeken naar woorden die vaak voorkomen in schoolteksten, relevant zijn binnen het onderwijs en waarvan de betekenis niet altijd eenvoudig uit de context is af te leiden.
Zo besteed je de beschikbare tijd gericht aan woorden die kinderen op school regelmatig tegenkomen, zoals invloed en bewijzen.
Van dagelijkse taal naar vaktaal
In groep 4 en 5 krijgen kinderen steeds meer te maken met woorden die binnen verschillende vakken terugkomen. Denk bij wereldoriëntatie bijvoorbeeld aan de burger, de landbouw en de bevolking. Deze woorden kun je ook aantreffen bij biologie of geschiedenis.
LOGO Schooltaalwoorden richt zich dus op woorden die veel voorkomen, en die ook bij verschillende thema’s, onderwerpen en lessen terugkomen. Heel specifieke begrippen die bij één onderwerp of hoofdstuk horen (vaktaal), worden doorgaans niet opgenomen. Die krijgen binnen de betreffende lessen doorgaans al gericht aandacht.
Woordkennis groeit door gebruik
Een woord kennen is meer dan weten wat het ongeveer betekent. Kinderen bouwen diepe woordkennis geleidelijk op door woorden vaker tegen te komen, erover te praten en ze in verschillende situaties te gebruiken.
Daarom worden woorden in LOGO Schooltaalwoorden in samenhang aangeboden en op verschillende momenten herhaald. Zo krijgen kinderen steeds meer grip op de betekenis en leren ze woorden ook buiten de oorspronkelijke context herkennen en gebruiken.
Het materiaal
Werken met LOGO Schooltaalwoorden in de klas
LOGO Schooltaalwoorden is kant-en-klaar uitgewerkt, zodat je zonder veel voorbereiding direct aan de slag kunt. De losbladige materialen maken het makkelijk om woordclusters te kiezen die aansluiten bij je lessen, thema’s en teksten.
Het pakket bevat 160 woordclusters: 80 voor groep 4 en 80 voor groep 5, uitgewerkt op woordwebben met bijbehorende leerkrachtkaarten. Daarnaast krijg je twee woordkalenders om iedere week één woord extra onder de aandacht te brengen.
Woordwebben – Bijbehorende leerkrachtkaarten – 2 woordkalenders
De woordwebben maken de betekenis en samenhang van woorden zichtbaar. Op de bijbehorende leerkrachtkaarten vind je korte scripts en praktische suggesties voor het aanbieden, oefenen en herhalen van de woorden.
Met de woordkalenders zet je iedere week één woord extra in de schijnwerpers en laat je het gedurende de week op verschillende momenten terugkomen.
De behandelde woordwebben kun je ophangen aan de woordmuur, zodat kinderen de woorden en hun onderlinge verbanden steeds opnieuw kunnen bekijken.
Woordwebben
Woordkalender groep 4
Woordkalender groep 5
IN DRIE STAPPEN
Altijd met LOGO-starttraject
STAP 1
Introductie
Het team volgt de introductiemodule in de Rezulto Academie en maakt kennis met de basis van LOGO.
STAP 2
Ontdek de materialen
De materialen zijn binnen! Het team kan ze alvast bekijken ter voorbereiding op de training.
STAP 3
Samen aan de slag
Onze trainer komt langs en neemt het team mee in de materialen en didactiek. Daarna is iedereen startbekwaam!
Maak LOGO Schooltaalwoorden compleet met LOGO-digitaal
Met LOGO-digitaal haal je nog meer uit LOGO Schooltaalwoorden. Stel eenvoudig een eigen thema samen met de woordwebben die aansluiten bij jouw lessen en plan wanneer je ermee aan de slag gaat.
Tijdens de les laat je de woordwebben eenvoudig zien op het digibord. Daarna kunnen kinderen de behandelde woorden extra oefenen met interactieve spellen. Zo worden aanbieden, plannen en herhalen nog makkelijker.
LOGO-digitaal is exclusief beschikbaar voor organisaties die werken met de fysieke materialen van LOGO of Wereld vol woorden.
Meer weten over LOGO Schooltaalwoorden voor groep 4 en 5?
Wil je zien hoe LOGO Schooltaalwoorden in de praktijk werkt en hoe je de woordclusters kunt inzetten in jouw onderwijs? Meld je aan voor de gratis online informatiebijeenkomst.
Tijdens de bijeenkomst maak je kennis met de verschillende LOGO-materialen:
- LOGO 3000 – voor peuters en kleuters
- LOGO Leeswoorden – voor groep 3
- LOGO Schooltaalwoorden – voor groep 4 en 5
- Wereld vol woorden – voor NT2-onderwijs
Je krijgt een korte introductie in de materialen en toepassingen en er is volop gelegenheid om vragen te stellen.
Meer weten over LOGO Schooltaalwoorden voor groep 4 en 5?
Wil je zien hoe LOGO Schooltaalwoorden in de praktijk werkt en hoe je de woordclusters kunt inzetten in jouw onderwijs? Meld je aan voor de gratis online informatiebijeenkomst.
Je krijgt een korte introductie in de materialen en toepassingen én volop gelegenheid om je vragen te stellen.
Nog geen ervaring met LOGO? Juist dan ben je van harte welkom!
Ontdek andere producten van Rezulto
Met woorden in de weer®
Training voor leerkrachten(teams) in het basisonderwijs
- Bekende en bewezen aanpak om woordenschatonderwijs te versterken
- Gericht op het vergroten van kennis en leerkrachtvaardigheden
- Twee inspirerende trainingsdagen met een implementatietraject van één jaar
Wereld vol woorden
Lesmaterialen voor nieuwkomers in het basisonderwijs.
- Thematische aanpak voor eerstejaars nieuwkomers van 6 tot 12 jaar
- Bouwt basiswoordenschat en mondelinge taalvaardigheid op
- Biedt betekenisvol en uitdagend onderwijs met materiaal van LOGO
Ontvang onze woordenschattips in je mailbox
Meld je aan voor de maandelijkse Rezulto nieuwsbrief vol woordenschattips en ontvang een LOGO-praatplaat met instructie om direct mee aan de slag te gaan.
Werk je al met LOGO?
Ben je op zoek naar de boekenlijsten die aansluiten bij LOGO Schooltaalwoorden? Je vindt ze hieronder.